Chế độ dinh dưỡng giúp giảm khí độc trong nuôi gà đẻ

10/08/2018 | 03:30

(Thế Giới Gia Cầm) - Lượng khí thải amoniac trong chuồng gà đẻ có thể giảm đáng kể thông qua việc: Sử dụng các chất phụ gia, lựa chọn thành phần thức ăn và xây dựng chế độ ăn uống hợp lý.

Ảnh hưởng NH3

Sự bài tiết và bay hơi của nitơ hay các khí thải từ các hợp chất hữu cơ có nguồn gốc từ chế độ ăn uống là nguyên nhân chính làm gia tăng ô nhiễm môi trường trong chăn nuôi gia cầm tập trung. Ngoài ra, nồng độ amoniac cao trong chuồng nuôi gà đẻ còn góp phần làm giảm khả năng sản xuất trứng, ảnh hưởng tới sức khỏe của người lao động. Đặc biệt vào mùa đông, khi mức độ lưu thông gió thấp, nồng độ amoniac thường vượt quá ngưỡng cho phép (chuồng chăn nuôi gà đẻ là 50 ppm). Vì vậy, ngoài các áp lực môi trường còn áp lực về năng suất chăn nuôi nên buộc các trang trại chăn nuôi gà đẻ nói riêng và chăn nuôi gia cầm nói chung phải tìm cách giảm nồng độ NH3 xuống mức thấp nhất để chăn nuôi lâu dài và bền vững.


Có rất nhiều phương pháp để giảm nồng độ amoniac trong chuồng nuôi gà đẻ, bao gồm các biện pháp cơ học như trồng cây xung quanh chuồng, di chuyển phân ra khỏi khu vực chuồng và dùng các chất hóa học xử lý phân như các loại axit hoặc zeolit. Tăng tỷ lệ thông gió, nhất là vào mùa đông. Hay điều chỉnh khẩu phần ăn uống sao cho giảm được tối đa lượng nitơ thải ra và có thể kết tinh các amoniac trong phân để chúng không thể bay hơi. Giải pháp này được xem là quan trọng để duy trì một môi trường sạch sẽ. Cụ thể, khi chế độ ăn của gà đẻ có một số axit amin vượt quá mức quy định, cơ thể không có chế độ lưu trữ axit amin dư thừa nên lượng dư thừa đó sẽ được đào thải chủ yếu qua nước tiểu (dưới dạng acid uric là 80%, amoniac 10%, urê 5%). Theo một số nghiên cứu, phân gia cầm và các hợp chất đạm của nó có thể là một chất gây ô nhiễm tiềm năng gây ra hiện tượng phú dưỡng, nitrat hoặc nhiễm nitrit trong nước, bay hơi amoniac và lắng đọng axit trong không khí.

 

Hàm lượng protein thô

Muốn giảm được lượng nitơ trong nước tiểu chúng ta cần một chiến lược dinh dưỡng hợp lý, phù hợp với từng giai đoạn phát triển của gà đẻ. Đặc biệt là hàm lượng protein thô trong khẩu phần ăn cần giảm đến mức tối thiểu và thay vào đó là các axit amin. Yêu cầu về axit amin của gà trưởng thành tương đối cao và giảm theo thời gian do sự thay đổi trong giai đoạn sản xuất trứng và trọng lượng cơ thể. Do vậy, chế độ dinh dưỡng của gà đẻ nên được điều chỉnh để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của gà mái, cùng với đó là hàm lượng các axit amin dư thừa giảm đi, dẫn đến lượng axit uric và amoniac đào thải ra môi trường cũng giảm đáng kể.
Cũng cần lưu ý rằng, không thể xác định trước lượng protein tối thiểu trong khẩu phần ăn để giảm nitơ đào thải qua phân. Mà thay vào đó là cần điều chỉnh sao cho lượng axit amin của gà đẻ vừa đủ trong từng giai đoạn, không thừa, không thiếu. Để xây dựng được các khẩu phần ăn như vậy, người nuôi có thể thay thế một phần bột đậu nành bằng bột ngô và các tinh thể axit amin đơn lẻ. Nhiều nghiên cứu cho thấy, nếu lượng protein thô trong khẩu phần ăn của gà đẻ giảm khoảng 3 - 5% thì lượng nitơ đào thải ra ngoài cũng giảm tới 60%, lượng amoniac đào thải ra ngoài môi trường cũng đồng thời giảm theo. Tuy vậy, trong thực tế, lượng protein thô trong khẩu phần ăn chỉ giảm khoảng 1% (ví dụ từ 16% xuống còn 15%) nên lượng amoniac thường chỉ giảm khoảng 8 - 10%.

 

Bổ sung các chất phụ gia thức ăn

Như đã đề cập ở trên, lượng khí thải amoniac có thể được giảm xuống bằng cách giảm thiểu sự bài tiết axit uric. Tuy nhiên, một lượng amoniac được đào thải ra ngoài là không thể tránh khỏi. Giải pháp cho các trường hợp này là bổ sung thêm các chất phụ gia vào trong khẩu phần ăn của gà đẻ để cô lập hoặc làm kết tinh lượng amoniac đó và không cho chúng bốc hơi. Trong số các chất phụ gia thì zeolite là một trong số ít các loại khoáng chất có cấu trúc xốp hoặc cấu trúc giống như lưới, có tác dụng kết tinh amoniac trong phân và ngăn không cho chúng bay hơi trong không khí.
Một cách khác nữa là axit hóa chế độ ăn uống của gà đẻ thông qua việc bổ sung thạch cao hoặc canxi benzoat, hoặc hạ thấp sự cân bằng điện giải của khẩu phần ăn. Khẩu phần ăn có tính axit sẽ dẫn đến phân có tính axit, phân chua (nghĩa là phân có độ pH thấp hơn), làm cho amoniac chuyển thành ammonium (NH4+). Ammonium dễ hòa tan trong nước hơn amoniac nên không dễ dàng bay hơi trong không khí.
Kết quả từ các thí nghiệm được tiến hành tại trường Đại học Iowa State, Mỹ cho thấy, việc cho gà đẻ ăn khẩu phần ít protein, đồng thời bổ sung thêm thạch cao và zeolit sẽ làm giảm 40% lượng khí thải amoniac so với chuồng gà đẻ thông thường.


Bổ sung chất xơ

Khi bổ sung thêm chất xơ lên men cho gà đẻ, mặc dù lượng nitơ trong phân và nước tiểu không giảm nhưng chúng tồn tại dưới dạng protein vi sinh vật nên số axit uric được biến đổi thành amoniac bay hơi có giảm hơn bình thường. Ngoài ra, chất xơ lên men còn giúp làm giảm độ pH của phân từ đó ảnh hưởng tích cực đến sự cân bằng ammoniac-ammonium. Trong một nghiên cứu được tiến hành tại Đại học Iowa State gần đây, gà đẻ được cho ăn khẩu phần có bổ sung các chất xơ với tỷ lệ như sau: 10% bột ngô, 7% lúa mỳ loại 2, hoặc 5% vỏ đậu tương. Theo kết quả, tổng lượng ammoniac sinh ra từ phân giảm đến 50%. Ngoài ra, vì chế độ ăn của gà mái đẻ có chứa nhiều chất xơ nên lượng phân sinh ra có nhiều hơn bình thường một chút nhưng lượng khí amoniac bay hơi từ phân thì giảm 40%/mỗi con gà đẻ.


    
Kích thước hạt thức ăn

Cuối cùng, việc chế biến thức ăn có ảnh hưởng đến lượng thải amoniac nhiều hay ít, dựa trên việc cải thiện khả năng tiêu hóa thức ăn. Ví dụ, nghiền mịn thức ăn làm tăng diện tích bề mặt hạt ngũ cốc, cho phép các enzyme tiêu hóa phân giải thức ăn dễ dàng hơn và cải thiện hấp thu các chất dinh dưỡng. Giảm kích thước hạt thức ăn từ 1.000 đến 600 micrô làm tăng chất khô và tiêu hóa nitơ 5 - 12%, giảm lượng nitơ trong phân khoảng 20 - 24%. Tuy nhiên, nên tránh việc nghiền quá mịn vì nó gây ra các vấn đề về nhu động ruột và sức khỏe.

 

Theo lý thuyết, một chế độ ăn uống mới với các chất dinh dưỡng phù hợp phải được điều chỉnh hàng ngày. Tuy nhiên, cách làm này là không khả thi nếu xét về mặt thời gian, chi phí… và cách tiếp cận tốt hơn là thay đổi chế độ ăn ít nhất 4 lần trong một chu kỳ sản xuất của đàn gà đẻ.

 

Nguyễn An

(Theo Wattagnet)

Gửi bình luận

Gửi Làm lại

Giá nông sản

Gà thịt lông màu ĐNB 39.000 đ/kg
Gà chuyên thịt giống 15.000 đ/con
Gà thịt ĐNB 26.000 đ/kg
Gà chuyên trứng giống 13.500 đ/con
Vịt Super-M giống 14.000 đ/con
Vịt thịt Super-M 42.000 - 43.000 đ/kg
Vịt Grimaud giống 20.500 đ/con
Vịt thịt Grimaud 45.000 - 46.000 đ/kg
Xem tất cả

Bình luận mới nhất