::

Phòng và điều trị bệnh ấu trùng sán heo

03/05/2019 | 03:05

(Thế Giới Gia Cầm) - Bệnh ấu trùng sán heo hay bệnh heo gạo là một bệnh truyền nhiễm gây tổn thương da, cơ, não của heo. Ðây cũng là bệnh trong hệ thống các bệnh ký sinh trùng lây truyền giữa động vật và người. Trong bệnh này, heo đóng vai trò là vật chủ trung gian lây bệnh mang trong mình các ấu trùng sán dây.

Nguyên nhân gây bệnh

Tác nhân gây bệnh gạo là Cysticercus cellulosae - ấu trùng của sán Taenia solium - sán heo, mà vật chủ cuối cùng là người. Cysticercus cellulosae là một bọc màu trắng trong, chỉ có một ngăn chứa đầy chất lỏng khúc xạ ánh sáng và một đầu sán lộn ngược ra ngoài giống như một giọt sữa nhỏ bám vào thành túi. Ấu trùng có hình elíp tù với kích thước dài 10 - 15 mm, rộng 7 - 8 mm. Trong cơ thể vật chủ, ấu trùng được bọc bởi một lớp mô liên kết. Ðầu sán trong bọc có cấu tạo như đầu sán trưởng thành.

Heo bị lây nhiễm thông qua ăn phân người, ủi đất, ăn côn trùng chứa trứng sán… các thức ăn xanh, nguồn nước uống nhiễm trứng sán. Ðây là nguồn lây bệnh khó kiểm soát. Heo ở tất cả các lứa tuổi đều có thể bị nhiễm bệnh. Bệnh xảy ra quanh năm, không phụ thuộc mùa vụ. Ấu trùng sán heo có thể tồn tại và phát bệnh sau 7, 8 năm, thậm chí 20 năm. Người ăn thịt heo bị bệnh gạo mà chưa nấu chín kỹ thì rất có thể mắc bệnh ấu trùng sán heo.

 

Triệu chứng

Triệu chứng bệnh phụ thuộc rất nhiều vào số lượng căn nguyên và vị trí chúng ký sinh trong cơ thể heo. Khi heo chỉ bị nhiễm ít bệnh xảy ra với các triệu chứng không rõ, không điển hình. Người chăn nuôi chỉ thấy heo xù lông, chậm lớn, đôi khi hay nghiến răng, vẫn ăn uống tốt. Nếu heo bị nhiễm ấu trùng sán nhiều, heo sẽ có các biểu hiện như giảm ăn, tăng độ mẫn cảm, dễ bị kích thích, sốt 41 - 41,7oC, niêm mạc mắt, miệng đỏ tấy, một số heo đi tháo lỏng… Khoảng 1 tháng sau khi xuất hiện các ổ viêm trong cơ vân và trong các cơ quan nội tạng, heo đứng lên, nằm xuống khó khăn do đau và vì thế heo rất ngại đi lại.

Nếu ấu trùng Cysticercus cellulosae ký sinh trong não, mắt còn thấy thêm triệu chứng đi lại mất thăng bằng, heo rơi vào trạng thái động kinh, co giật, mờ mắt hoặc mù lòa. Bệnh kéo dài 1 - 2 tháng, khiến cho heo còi cọc, gầy yếu hoặc chết vì suy nhược và rối loạn chức năng các cơ quan.

 

Mổ khám

Giai đoạn đầu hoặc mức độ bệnh nhẹ thì thấy các niêm mạc xung huyết, giai đoạn sau hoặc bị nhiễm nặng thì niêm mạc nhợt nhạt, thiếu máu. Lưỡi sưng to, dầy. Khi sờ nắn thấy có các cục cứng do kén sán tạo ra. Trong cơ cổ, cơ mông, cơ liên sườn, cơ tim… có nhiều kén sán.

 

Chẩn đoán

Bệnh gạo heo cần chẩn đoán phân biệt với bệnh lao ở heo. Khi mổ khám heo ốm do Cysticercus cellulosae thì không thể phân biệt được các biến đổi ở cơ vân với các bệnh khác như thấp khớp (Reumatism)… nhất là khi các ổ ký sinh đã được canxi hóa. Các biến đổi điển hình ở lưỡi, mắt, não có thể cho phép chúng ta chẩn đoán được bệnh gạo heo nhưng trong nhiều trường hợp ấu trùng không ký sinh ở đó, vì thế trong mọi trường hợp cần phải xét nghiệm để có kết luận chính xác. Phương pháp ELISA có thể cho kết quả tốt trong chẩn đoán bệnh.

 

Phòng bệnh

Ðể phòng bệnh hiệu quả, cần thực hiện các biện pháp an toàn sinh học trong trang trại nuôi heo. Sử dụng thức ăn, nước uống đảm bảo chất lượng. Ðịnh kỳ tiêu độc, vệ sinh chuồng trại, máng ăn, máng uống, loại bỏ thức ăn thừa. Ðịnh kỳ 6 tháng/lần, tẩy giun, sán cho heo.

• Không nuôi heo thả rông.

• Không cho heo tiếp xúc với phân người.

• Không dùng phân người chưa qua xử lý vào mục đích tưới cây, rau…

Nếu phát hiện thấy heo gạo thì phải khoanh vùng dập tắt bệnh. Tất cả heo khi đưa ra giết mổ phải được kiểm soát chặt chẽ.

 

Ðiều trị

Tốt nhất không tiến hành điều trị mà cần tiêu hủy heo bệnh. Trường hợp bệnh nhẹ thì tiến hành cách ly, điều trị tích cực và làm sạch môi trường chăn nuôi. Dùng Ivermectin. 1% tiêm bắp 1 ml/15 kg P/lần, tiêm 2 mũi cách nhau 7 ngày.

>> Ðối với con người: Ðể chủ động phòng bệnh sán dây và ấu trùng sán dây heo, Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế khuyến cáo người dân:

- Không ăn các thực phẩm sống như thịt heo, nem chua, thịt heo tái (nguy cơ nhiễm sán dây trưởng thành), rau sống không đảm bảo vệ sinh (nguy cơ mắc bệnh ấu trùng sán heo).

- Quản lý phân tươi, nhất là ở những vùng có người nhiễm sán dây heo trưởng thành trong ruột. Sử dụng hố xí hợp vệ sinh, không nuôi heo thả rông.

- Người có sán trưởng thành trong ruột phải được điều trị, không phóng uế bừa bãi.

- Quản lý chặt chẽ tiêu chuẩn vệ sinh các lò mổ heo.

Hà Châu

Gửi bình luận

Gửi Làm lại

Giá nông sản

Gà thịt lông màu ĐNB 39.000 đ/kg
Gà chuyên thịt giống 15.000 đ/con
Gà thịt ĐNB 26.000 đ/kg
Gà chuyên trứng giống 13.500 đ/con
Vịt Super-M giống 14.000 đ/con
Vịt thịt Super-M 42.000 - 43.000 đ/kg
Vịt Grimaud giống 20.500 đ/con
Vịt thịt Grimaud 45.000 - 46.000 đ/kg
Xem tất cả

Bình luận mới nhất

Ấn phẩm đã xuất bản